Innovatie management in de zorg

De volgende twee vragen staan centraal tijdens deze dag.

• ✔ Welke technologische ontwikkelingen spelen een cruciale rol bij digitale transformatie in de zorg?
• ✔ Wat is de impact van digitale transformatie op de maatschappij in het algemeen en de zorg in het bijzonder?

We bevinden ons momenteel aan de vooravond van een maatschappelijke revolutie, waarin de regels opnieuw worden bepaald en de maatschappij opnieuw wordt ingericht. Verschillende technologieën liggen hieraan ten grondslag, zoals AI, blockchain, robotisering en biotechnologie. In de zorgsector zijn grote veranderingen gaande, omdat bijna alle technologieën van toepassing zijn op deze sector. De grote techbedrijven werpen zich op als concurrent en doen de gevestigde orde op zijn grondvesten schudden.

De ervaringen met digitale technologieën zorgen ervoor dat patiënten/cliënten andere verwachtingen hebben en andere waardes belangrijker gaan vinden. Organisaties (zowel publiek als privaat) moeten daarom opnieuw naar zichzelf kijken en zich afvragen of de toegevoegde waarde die ze vandaag de dag leveren nog relevant is in de toekomst.

Prof. dr. Bob de Wit benadrukt in zijn college het belang van visie en strategie in het digitale tijdperk en maakt samen met u een vertaling van de maatschappelijke ontwikkelingen naar uw eigen organisatie: welke mogelijkheden bieden zich aan? Het college is confronterend, maar draagt bij aan het loskoppelen van de “waan van de dag”. U zult geïnspireerd raken om verder in de toekomst en buiten de bestaande kaders na te denken over nieuwe mogelijkheden.

AI ontwikkelt zich razendsnel en maakt inmiddels overal in onze samenleving impact — ook in de zorg. Het wordt vaak gepresenteerd als dé oplossing voor personeelstekorten, stijgende zorgvraag en toenemende druk op het stelsel. Maar is dat wel terecht? Kunnen slimme technologieën echt het arbeidstekort verlichten? En verbeteren ze daadwerkelijk de gezondheid van patiënten?

In deze sessie ontrafelt Georgio Mosis de anatomie van AI. Hij bekijkt deze technologie vanuit drie perspectieven:

• ✔ de makers – hoe AI wordt gebouwd en welke keuzes daarbij worden gemaakt;
• ✔ de gebruikers – hoe professionals en patiënten AI ervaren en benutten;
• ✔ de ethische en juridische kaders – wat mag, wat kan, en waar liggen de risico’s?

Als leider in de zorg kunt u niet naïef wegkijken voor de mogelijke nadelen, maar u hoeft AI ook niet angstvallig te mijden. U leert hoe u AI verantwoord inzet, hoe u grip houdt op besluitvorming en dat u technologie kunt gebruiken als versterking van uw organisatie — zonder de controle te verliezen.

Na dit college kunt u:

• ✔ AI beter beoordelen op waarde, risico’s en toepasbaarheid binnen uw eigen organisatie.
• ✔ begrijpen hoe makers, gebruikers en ethische/juridische kaders bepalen of een AI‑toepassing werkt in de praktijk.
• ✔ AI verantwoord inzetten op een manier die uw strategie versterkt én past bij professionele standaarden.

Data & analytics, kunstmatige intelligentie, het internet of things, robotic process automation. Deze snelle technologische veranderingen roepen veel ethische vragen op. Wat zijn voor- en nadelen in de zorg? Wie heeft er baat bij, en wie helemaal niet? Wie is eigenaar van de data en, nog belangrijker, van de algoritmen die voor ons denken? Wie is waarvoor verantwoordelijk?

De inzet van robots kan een bijdrage leveren aan menselijk welzijn, maar kan ook tot dehumaniserende situaties leiden. Hoe zorgen we dat de techniek niet met ons op de loop gaat? Allemaal vragen waar nog geen definitieve antwoorden op zijn. Hoe komen we tot moreel goede besluiten? Op welke manier kan een Moral Impact Analysis hierbij helpen? Tijdens het college filosofeert u met prof. dr. Edgar Karssing en andere deelnemers over de maatschappelijke gevolgen van de voortschrijdende technologie en bepaalt u uw eigen positie in het debat over ethiek en zorg-technologische innovaties.

In dit college leert u:

• ✔ Hoe u een moreelkompas ontwikkeld;
• ✔ Een ethische visie ontwikkelen voor uw organisatie;
• ✔ Welke morele dilemma’s er zijn bij de huidige ontwikkelingen.

Een gezonde samenleving vraagt om samenwerken in de zorg stelt prof. dr. Annemieke Roobeek in dit college. Als er een paradox is dan is het dat de cliënt in de zorg centraal gesteld wordt, maar dat de zorg eromheen in silo’s blijft werken. Dat kan en moet anders. Om onbetaalbaarheid, ineffectiviteit en ongenoegen voor te blijven, zal er netwerkend in ecosystemen samengewerkt moeten worden. In dit college gaan we in op strategische keuzes maken in het met elkaar opbouwen van gezonde en innovatieve zorg.

• ✔ U leert op een andere manier de zorg te organiseren;
• ✔ U leert waar het ecosysteem aan moet voldoen om te kunnen samenwerken;
• ✔ U ontwikkeld uw eigen strategie om netwerkend samen te werken.

Het oplossen van de paradox: processen op orde en het creëren van innovatie door de processen te verstoren

In de zorg is er een grote druk op het primaire proces, zoals de patiënten-, ouderen, jeugd- of gehandicaptenzorg. Er is een tekort aan (vast) personeel, waardoor bijvoorbeeld in ziekenhuizen operatiekamers, afdelingen en SEH’s gesloten worden of in de jeugdzorg jongeren in een isoleercel worden geplaatst. Tegelijkertijd is er een druk om te innoveren, zoals robotisering en het gebruik van artificiële intelligentie. Innovatie is niet alleen nodig om de zorg te verbeteren, maar ook om het tekort aan personeel op te lossen. Welke rol heeft een leidinggevende in dit complexe proces (paradox van processen op orde en tegelijkertijd innoveren)? Welke mogelijkheden zijn in de eigen organisatie aanwezig om als leidinggevende richting te geven aan innovatie? En hoe inspireer je als leidinggevende medewerkers om enerzijds de procedures en regels te volgen en anderzijds na te denken hoe het anders en beter kan?

• ✔ U leert dat leiderschap: een tango is.
• ✔ U leert dat leiderschap: overschat wordt.
• ✔ U leert dat leiderschap: het begrijpen van de situatie en het inspireren van medewerkers is.

De essentie van innovatiegericht leiden ligt niet in het creëren van volgers maar in het creëren van leiders. Het doel is om ondernemende, gedreven medewerkers te hebben, die niet alleen betrokken zijn bij hun eigen werk, maar ook bij de koers van de instelling. Dat vraagt om leiderschap dat ruimte biedt om te luisteren, vragen te stellen, verbindingen te zien, van perspectief te veranderen en actie te ondernemen. Die vorm van leiderschap is niet alleen een opgave voor het management maar voor alle professionals in de zorginstelling. Daarmee stimuleren we een cultuur en een mindset voor een permanente innovatiekracht en zal de organisatie en haar medewerkers future-proof zijn.

In dit college:

• ✔ Drie stappen naar future-proof medewerkers en organisaties;
• ✔ Kansen en keuzes in innovatiegericht leiderschap;
• ✔ Connected Thinking: 100 innovatiekansen voor uw organisatie in 5 minuten.